Umhverfisráðherra hefur sett nýja reglugerð um íblöndun bætiefna í matvæli. Langt er seilst í nýtingu lagaákvæðis og ekki kunnugt um sambærilegar kvaðir í nágrannalöndum. Hér er um að ræða enn eitt leyfið sem framleiðendur matvæla hér á landi þurfa að sækja um og finnst þó mörgum nóg komið. Afleiðingarnar eru aukinn kostnaður og umstang sem verður enn einn þátturinn sem viðheldur háu matvælaverði hér á landi. Ávinningurinn er sennilega enginn en í besta falli óljós.

Ný úttekt OECD sýnir að útgjöld til heilbrigðismála vaxa stöðugt í ríkjum OECD umfram landsframleiðslu og ef heldur fram sem horfir þurfa ríkin að hækka skatta, skera niður útgjöld til annarra málaflokka eða auka kostnaðarþátttöku sjúklinga til að viðhalda heilbrigðisþjónustunni. Ísland er meðal þeirra landa innan OECD þar sem hlutfallsleg aukning útgjalda til heilbrigðismála er hvað mest miðað við landsframleiðslu, en það er vafasamur heiður og er hætta á að útgjaldaaukingin muni draga úr hagvexti á Íslandi í framtíðinni ef ekkert verður að gert.

Öll skilyrði eiga að vera fyrir hendi að það takist að kveða verðbólguna niður á næsta ári, segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA. Hann segir ríkisstjórnina ekki hafa skorast undan sinni ábyrgð, þvert á móti. Þá hafi stjórnarandstaðan líka tekið undir nauðsyn þess að ná verðbólgunni niður. Það sé því raunverulegt tækifæri til staðar að ná á ný efnahagslegum stöðugleika og jafnvægi í hagkerfinu. „Það tækifæri verður að nýta,“ segir Vilhjálmur og segir mestu skipta að íbúðamarkaðurinn róist og leggur áherslu á að opinberir aðilar megi ekki hefja nýjan misvægishring í launatöxtum.

Á vettvangi forsendunefndar kjarasamninga hefur náðst samkomulag um 5,5% launaþróunartryggingu og þar með halda kjarasamningar gildi sínu áfram út samningstímann. Ennfremur hefur náðst samkomulag milli SA annars vegar og ASÍ og landssambanda þess hins vegar um 15.000 króna taxtaviðauka, sem á rætur sínar að rekja til meiri hækkana í kjarasamningum hjá hinu opinbera en í kjarasamningum á almennum vinnumarkaði. Taxtaviðaukinn hefur ekki áhrif til hækkunar launa sem eru hærri en umsamdir launataxtar. Ríkisstjórn Íslands hefur sent frá sér yfirlýsingu um aðgerðir í tengslum við þessa niðurstöðu. Meginmarkmið samkomulags aðila vinnumarkaðarins og aðgerða ríkisstjórnarinnar er að breyta væntingum um verðbólgu árið 2007.

Í kjölfar kjarasamninga SA við ASÍ og landssambönd þess um taxtaviðauka hafa SA gefið út nýja kaupgjaldsskrá sem gildir frá 1. júlí 2006. Samningarnir sem undirritaðir voru 22. júní sl. kveða ekki á um almenna hækkun launa, heldur einungis krónutöluviðbætur við kjarasamningbundna launataxta. Þá gerði forsendunefnd sú sem starfar skv. kjarasamningum samkomulag um einstaklingsbundna launaþróunartryggingu sem tryggir launamönnum að lágmarki 5,5% launahækkun á tímabilinu júní 2005-júní 2006.

ESB glímir við svokallaðan „innleiðingarhalla“. ESB-löggjöf er oft ekki innleidd með fullnægjandi hætti í landslög aðildarríkjanna og þannig má segja að Evrópureglum sé ekki framfylgt með fullnægjandi hætti í öllum aðildarríkjum sambandsins. Þetta getur t.d. dregið úr skilvirkni hins sameiginlega innri markaðar EES og grafið undan tiltrú á sameiginlegu regluverki, þar sem skapast getur sú tilfinning að „við fylgjum reglunum en þeir ekki.“ Þá geta einstaklingar og lögaðilar hugsanlega átt skaðabótarétt á hendur umræddum ríkjum. Af aðildarríkjum ESB eru það Frakkland, Ítalía og Grikkland sem fá lang flestar stefnur fyrir Evrópudómstólnum af þessum sökum en Norðurlöndin – Danmörk, Finnland og Svíþjóð – fá lang fæstar. EFTA-ríkjunum er mun sjaldnar stefnt fyrir EFTA-dómstólinn vegna þessa og Íslandi sjaldnast allra.

Reglubyrði danskra fyrirtækja fer minnkandi, samkvæmt nýrri niðurstöðu reglubundinnar könnunar þeirra á meðal. Árið 2001 einsetti danska ríkisstjórnin sér að minnka reglubyrði danskra fyrirtækja um fjórðung fyrir árið 2010. Einkum eru það ráðuneyti skatta- og viðskiptamála sem hafa skorið niður reglubyrði í sínum málaflokkum og mælist niðurskurður þeirra nú um 10%.  Danski viðskiptaráðherrann fagnar þessum árangri og segir þetta bæta samkeppnisstöðu danskra fyrirtækja og stuðla að auknum hagvexti. Hann lofar áframhaldandi vinnu stjórnvalda í þessa veru.

Leggja þarf áherslu á umbætur sem skila auknum hagvexti og fleiri störfum í Evrópu, á baráttu gegn tilhneigingu sumra ríkja til efnahagslegrar verndarstefnu, nýta tækifæri samfara stækkun ESB til austurs og halda áfram að koma á raunverulega sameiginlegum innri markaði, þar með talið fyrir þjónustugreinar. Þetta er meðal þess sem fram kemur í yfirlýsingu forsetafundar UNICE, Evrópusamtaka atvinnulífsins, og beint er til leiðtogaráðs ESB. Fundurinn fagnar auknum hagvexti í Evrópu á fyrri hluta ársins 2006 og hvetur samningamenn Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar WTO til dáða.

Þriðjudaginn 17. október standa UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, fyrir opnum fundi í Brussel um starfsumhverfi fyrirtækja innan ESB. Á fundinum mun fjöldi atvinnurekenda, stjórnmálamanna og emættismanna ESB fjalla um innri markaðinn, þjónustuviðskipti, fríverslun, reglubyrði, efnahagsstjórnun o.fl. Meðal þátttakenda má nefna stjórnarformann Nokia og Shell, stjórnarformann PSA Peugeot Citroën, framkvæmdastjóra Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar WTO, forseta framkvæmdastjórnar ESB, forseta UNICE og forseta Finnlands sem þá verður jafnframt forseti leiðtogaráðs ESB. Aðgangur er ókeypis en skráning á vef UNICE.

Ríflega þrisvar sinnum fleiri konur en karlar nefna fjölskylduábyrgð sem ástæðu fyrir skiptum á vinnuveitanda og tæplega helmingi fleiri karlar en konur nefna „hærri laun/launatengt“. Þetta er meðal niðurstaðna könnunar sem IMG Gallup hefur gert fyrir Jafnréttisráð. Könnunin virðist því staðfesta að fjölskylduábyrgð hafi meiri áhrif á vinnumarkaðsstöðu kvenna en karla og að karlar skipti frekar en konur um vinnu vegna launamála. Einnig var spurt um tíma sem varið er til heimilisstarfa og launavinnu og kemur ekki á óvart að þar er verulegur kynjamunur. Konur verja mun meiri tíma en karlar til heimilisstarfa en karlar á hinn bóginn mun meiri tíma í launavinnu en konur.

Niðurstöður úr nýrri könnun IMG Gallup á stöðu og framtíðarhorfum í atvinnulífinu gefa til kynna að aðstæður í efnahagslífinu séu tiltölulega góðar en þó heldur lakari en í samsvarandi könnun í febrúar. Stjórnendur sjá fram á versnandi horfur þegar litið er hálft ár fram í tímann varðandi innlenda eftirspurn þótt áfram verði þensla á vinnumarkaði. Könnunin staðfestir á hinn bóginn þá breytingu að hagur útflutningsgreina fer batnandi vegna gengisþróunar undanfarna mánuði. Könnun þessi er gerð ársfjórðungslega fyrir Samtök atvinnulífsins, fjármálaráðuneytið og Seðlabanka Íslands. Ekki er um að ræða samræmda túlkun samstarfsaðilanna á niðurstöðum.

Um eitt hundrað manns sóttu morgunverðarfund SA um einkarekstur í heilbrigðisþjónustu á Grand Hótel Reykjavík. Á fundinum var lagt fram nýtt rit SA, Heilbrigður einkarekstur, þar sem er m.a. að finna tillögur SA um hvar megi nýta frekar kosti einkarekstrar í íslenskri heilbrigðisþjónustu. Sigurður Ásgeir Kristinsson, bæklunarlæknir og framkvæmdastjóri Orkuhússins, og Anna Birna Jensdóttir, hjúkrunarforstjóri Sóltúns og framkvæmdastjóri Öldungs, fluttu framsöguerindi en kraftmiklar umræður spunnust að þeim loknum undir stjórn Vilhjálms Egilssonar, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins.

Rekstur Heilsugæslunnar í Salahverfi, sem er einkarekin heilsugæslustöð, er hagkvæmari heldur en opinber rekstur Heilsugæslu höfuðborgarinnar sem rekur 15 heilsugæslustöðvar undir einum hatti á höfuðborgarsvæðinu. Þetta kom fram hjá heilbrigðisráðherra á Alþingi í apríl en fjallað er um málið í nýju riti SA - Heilbrigður einkarekstur. Þar kemur einnig fram að samkvæmt nýlegri könnun á þjónustu heilsugæslustöðva á höfuðborgarsvæðinu kemur Heilsugæslan í Salahverfi áberandi best út.

Samtök atvinnulífsins leggja til að samkeppnisstaða einkaaðila, sjálfseignarstofnana og opinberra aðila í heilbrigðisþjónustu verði jöfnuð, t.d. í skattamálum þar sem aðeins einkaaðilum er nú gert að greiða virðisaukaskatt af greiddri þjónustu. Einnig er lagt til að geri einkaaðilar tilboð í að veita þjónustu, verði opinberum aðila sem slíka þjónustu veitir skylt að upplýsa um kostnað sinn vegna hennar. Ákvörðun um kaup verði tekin af aðila sem er óháður veitingu opinberrar heilbrigðisþjónustu. Þetta kemur fram í nýju riti SA, Heilbrigður einkarekstur.

Virk samkeppni í viðskiptum er brýnt hagsmunamál fyrir atvinnulífið og samkeppnislög og samkeppniseftirlit gegna þar mikilvægu hlutverki, sagði Hrafnhildur Stefánsdóttir, yfirlögfræðingur SA, m.a. í samtali við fréttastofu RÚV. Varðandi húsleitir lagði Hrafnhildur áherslu á tilefni og markmið og sagði atvinnulífið verða að geta treyst því að Samkeppniseftirlitið færi ekki inn í fyrirtæki nema rík ástæða væri til. Þá yrði markmið með leitinni þyrfti að vera skýrt – leitin yrði að beinist að því sem málið snerist um.

Endurskipuleggja þarf skipulag stjórnarráðsins en eins og nú er háttað getur eitt og sama fyrirtækið þurft að kljást við eftirlit frá mörgum ráðuneytum, eftirlit sem oft beinist að sömu eða svipuðum hlutum. Þetta er meðal þess sem Pétur Reimarsson frá Samtökum atvinnulífsins lagði áherslu á í erindi sínu á ráðstefnu forsætisráðuneytisins um einfaldara Ísland. Hann sagði jafnframt að ný verkaskipting ríkis og sveitarfélaga væri knýjandi á þessu sviði og að beint eftirlit, sýnatökur og rannsóknir ætti að fela faggiltum skoðunarstofum og rannsóknastofum sem fyrirtækin semdu sjálf beint við.

Útflutningsráð vinnur nú að undirbúningi ferða viðskiptasendinefnda í haust og vetur. Næst verður haldið til Vladivostok síðla í ágúst, en síðan til Kamtsjatka í september og til San Francisco og Úkraínu í október. Þá mun ráðið að öllum líkindum taka þátt í að skipuleggja ferðir viðskiptasendinefnda til Leeds, Manchester og Edinborgar í haust og vetur.

Í maímánuði sl. voru skráðir 47.418 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 2.062 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 1,3% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Atvinnuleysið mældist einnig 1,3% í apríl sl. en í maí 2005 mældist það 2,2%. Að mati Vinnumálastofnunar bendir flest til að litlar breytingar verði á atvinnuleysi milli maí og júní og reiknar stofnunin með að atvinnuleysi verði 1,2 til 1,5% í júní.

Vegna sumarleyfa mun fréttabréfið Af vettvangi ekki koma út í ágústmánuði. Það kemur næst út fimmtudaginn 7. september.