Þó nokkur fjölgun starfa virðist framundan á vinnumarkaði, skv. niðurstöðum könnunar SA á ráðningaráformum fyrirtækja. 19% fyrirtækja hyggjast fjölga hjá sér starfsfólki næstu 3-4 mánuði en 7% hyggjast fækka því. Meiri fjölgun virðist framundan á höfuðborgarsvæði en á landsbyggðinni. Fyrirtæki í nær öllum greinum boða fjölgun starfsfólks, nema fyrirtæki í útgerð sem boða lítils háttar fækkun.

Afkomuvæntingar fyrirtækja eru mjög svipaðar og fyrir ári síðan, skv. könnun SA. Rúmur helmingur reiknar með svipaðri afkomu á næstu mán-uðum, eða 56%, samanborið við 52% fyrir ári síðan. 29% reikna með batnandi afkomu í stað 30% fyrir ári síðan, og 12% með versnandi afkomu, í stað 16%. Bjartsýnin er minni á landsbyggðinni en á höfuðborgarsvæði og horfur bjartastar meðal verktaka en dekkstar í sjávarútvegi.

SA fagna umræðu um samfélagslega ábyrgð fyrirtækja hér á landi, en hún hefur verið nokkuð fyrirferðarmikil á Evrópuvettvangi. Ari Edwald fram-kvæmdastjóri samtakanna minnir þó á að meginhlutverk fyrirtækja sé að skapa verðmæti og bera arð, en það er jú forsenda almennrar velferðar. Samkeppnishæf starfsskilyrði atvinnulífsins séu mikilvægari en nokkru sinni fyrr nú á tímum hnattvæðingar.

Starfsmenn sem hafa verið í fullu starfi allt árið hjá sama fyrirtæki og eru við störf í fyrirtækinu síðustu viku í nóvember eða í fyrstu viku desember skulu eigi síðar en 15. desember fá greidda sérstaka eingreiðslu, desem-beruppbót, sem er kr. 38.500 hjá flestum starfsgreinum nema verslunarmönnum, en þar hefur uppbótin verið ákveðin kr. 43.700.

Samkomulag hefur náðst um að fresta kjaraviðræðum við blaðamenn til haustsins 2005 og muni friðarskylda gilda til 20. nóvember 2005. Í tengsl-um við undirritun nýrrar viðræðuáætlunar þess efnis hefur m.a. orðið að samkomulagi að laun blaðamanna hækki um 3,0% frá og með 1. nóvem-ber 2004 og breyting verði á greiðslum í lífeyrissjóð 1. janúar 2005 eins og hjá þeim starfsstéttum sem samið hefur verið við á árinu.

Regluleg laun á almennum vinnumarkaði hækk-uðu að meðaltali um 4,9% milli 3. ársfjórðungs 2003 og 3. ársfjórðungs 2004. Á sama tíma hækkaði vísitala neysluverðs um 3,6%. Sam-kvæmt því jókst kaupmáttur launa að meðaltali um 1,3%. Laun kvenna hækkuðu um 5,9% en karla um 4,5%. Laun á höfuðborgarsvæði hækkuðu um 4,8% en laun utan höfuðborgar-svæðis um 5,2%.

Á næstunni munu málefnahópar Samtaka atvinnulífsins hefja undirbúning aðalfundar en m.a. er ætlunin að uppfæra Áherslur atvinnu-lífsins, sem gefnar voru út í maí árið 2004. Mál-efnastarfið er opið öllum aðildarfyrirtækjum og -félögum SA og eru áhugasamir hvattir til að skrá sig til þátttöku.

Árangur Íslands á sviði efnahagsmála er til umfjöllunar í grein á vef sænsku samtaka atvinnulífsins og er landið sagt efnahagsleg „vin“ og öðrum til eftirbreytni. Fjallað er um hvernig Ísland hefur færst upp lista þjóða þegar borin er saman landsframleiðsla á íbúa og framfarirnar hérlendis þakkaðar umbótum á borð við einka-væðingu bankanna, skattalækkunum og kvóta-kerfinu, þ.e. markaðslausnum.

Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við fréttastofu Ríkisút-varpsins að þær skattbreytingar sem ríkisstjórnin hefur kynnt séu eðlilegar skipulagsbreytingar á skattkerfinu og í samræmi við gefin fyrirheit. Breyt-ingunum sé stefnt gegn jaðaráhrifum sem séu mikil í skattkerfinu og jafnframt séu skattleysismörk aukin sem og stuðningur við barnafólk.

Forsvarsmenn breskra fyrirtækja segja þrýsting fara vaxandi í þá veru að hluti starfseminnar verði færður úr landi þangað sem launakostnaður er lægri og reglubyrði minni. Á móti kemur að önnur störf skapast innan Bretlands sem krefjast sérhæfingar og því mun þessi þróun stuðla að aukinni framleiðni, arðsemi og hagvexti, að mati fyrirtækjastjórnenda.

Á næstu þremur árum mun þurfa að gefa út á bilinu 1.300 til 1.800 atvinnuleyfi vegna fyrir-hugaðra stóriðju- og virkjanaframkvæmda, að öllum líkindum frekar þó í hærri kantinum. Þetta er niðurstaða nýrrar skýrslu Vinnumálastofnunar um mannaflaþörf við stóriðju- og virkjanafram-kvæmdir á árunum 2005 til 2007.

Í októbermánuði voru skráðir 81.459 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 3.880 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 2,7% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 2,6% í september sl. og 2,8% í október 2003. Að mati Vinnumálastofnunar er líklegt að atvinnuleysið aukist lítils háttar í nóvember og verði 2,7-3,0%.

Sú staða að ríkið er komið í beina samkeppni við einkafyrirtæki á frjálsum markaði sem eru fær um að sinna þörfum lang flestra þeirra sem hyggjast fjárfesta í íbúðarhúsnæði hlýtur að stuðla að því að hlutverk Íbúðalána-sjóðs verði endurskilgreint og að ríkið dragi úr lánveitingum til íbúða-kaupenda, segir m.a. í umsögn SA um frumvarp til laga um húsnæðismál.

SA berst mikill fjöldi þingmála til umsagnar og eru upplýsingar um umsagnarferlið birtar á vef samtakanna, þ.e. hvenær mál barst samtökunum, hver sé ábyrgðar-maður málsins og hvenær það sé afgreitt. Félagsmenn SA sem vilja hafa áhrif á gerð umsagnar eru hvattir til að hafa samband við ábyrgðarmann.

Í athyglisverðri ræðu sem umhverfisráðherra flutti á fundi Samtaka heilbrigðiseftirlitssvæða á dögunum vakti hún athygli á að eftirlits- og sýnatökugjöld eru áberandi mismunandi í mörgum tilvikum. Hvatti hún til að málið yrði skoðað vel og að hófs verði gætt við gjalddtökuna. Þá sagðist ráðherra telja eðlilegast að matvælaeftirlit heyrði undir eitt ráðuneyti og eina ríkisstofnun.

Undirritaður hefur verið samstarfssamningur milli Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins og símenntunarmiðstöðvanna á landsbyggðinni, sem ætlað er að stuðla að því að fólk á vinnumarkaði með litla grunnmenntun fái betri tækifæri til að afla sér menntunar. Aðilar munu m.a. byggja upp sameigin-legt gæðakerfi með það að markmiði að votta gæði fræðsluaðila utan hins hefðbundna skólakerfis.

Ef skoðaðir eru 22 ára og yngri, miðað við árið 2000, kemur í ljós að hér á landi höfðu 55% lokið framhaldsskóla, en meðal-talið innan EES voru 75%. Hæst var hlutfallið hins vegar í Noregi, tæp 97%. Þetta kom fram í ávarpi Gústafs Adolfs Skúlasonar, formanns stjórnar Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins, á ársfundi hennar.

Viðurkenningin „Lóð á vogarskálina“ var í ár veitt ISS Íslandi úr flokki fyrirtækja á almennum markaði og Landsvirkjun úr flokki opinberra stofnana og fyrirtækja í opinberri eigu. Viðurkenningin er veitt fyrir framlag sem stuðlar að samræmingu vinnu og einkalífs í orði og verki.

Útflutningsráð er að undirbúa verkefnaáætlun hvað varðar viðskipta-sendinefndir næsta árs. Á vef ráðsins geta fyrirtæki tekið þátt í einfaldri skoðanakönnun í þeim tilgangi að kanna hvar áhugi íslenskra fyrirtækja liggur í þessum efnum. Meðal annars eru til skoðunar ferðir viðskipta-sendinefnda til Úganda, Brasilíu og Úkraínu.